Wajabci
وَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ
Ku tsayar da sallah, ku ba da zakka.
Zakka ta wajaba idan
- Mai dukiyar Musulmi ne ɗa (Hanafiyya suna ƙara hankali da balaga; sauran mazhabobi suna wajabta zakka a dukiyar yara, waliyyi ya biya)
- Dukiyar mallakarsa ce cikakkiya kuma a hannunsa
- Ta kai nisabi bayan an cire basussukan da suka zo
- Shekarar wata cikakkiya (hauli) ta wuce a kanta tana kan nisabi ko sama
- Dukiya ce mai haɓaka ko mai iya haɓaka: kuɗi, zinariya, azurfa, kayan kasuwa, dabbobi, amfanin gona
Nisabi: ƙaramar iyaka
| Ma'auni | Nauyi | Tushe |
|---|---|---|
| Zinariya | 87.48 g (misƙali 20) | Wasu suna lissafin 85 g |
| Azurfa | 612.36 g (dirhami 200) | Wasu suna lissafin 595 g |
| Kuɗi da kayan kasuwa | Darajar nisabin zinariya ko azurfa | Malamai da yawa na zamani sun fi son azurfa domin ta fi amfanar talakawa |
Zaɓi tabbatacciyar ranar Hijira — da yawa suna zaɓar 1 ga Ramadan. Kowace shekara a wannan rana, idan dukiyarka ta zakka tana kan nisabi ko sama, ka biya kashi 2.5% na jimillar. Mazhabar Hanafi tana duba farkon shekara da ƙarshenta kawai; sauran sun sharɗanta dukiyar ta zauna kan nisabi duk shekara.
Dukiyar da ke da zakka
| Dukiya | Tana da zakka? | Kaso |
|---|---|---|
| Kuɗi a hannu, ajiyar banki, wallet ɗin waya | Ee | 2.5% |
| Zinariya da azurfa (tsabar kuɗi, sandunan ƙarfe) | Ee | 2.5% |
| Kayan adon zinariya da azurfa da mata ke sawa | Hanafi: ee. Shafi'i, Maliki, Hanbali: a'a, idan na amfani na halal ne na yau da kullum | 2.5% |
| Hannayen jari da aka saya don ciniki | Ee, bisa darajar kasuwa | 2.5% |
| Hannayen jari na dogon lokaci | A kan ɓangaren kadarorin kamfani da ke da zakka | 2.5% |
| Kayan kasuwa da hajoji | Ee, bisa farashin sayarwa | 2.5% |
| Kuɗin da kake bi wanda kake sa ran za a dawo maka | Ee | 2.5% |
| Gida, mota, kayan ɗaki, tufafi na kai | A'a | — |
| Gidan haya | Babu a kan gidan kansa; ee a kan kuɗin hayar da aka ajiye | 2.5% |
| Amfanin gona | Ee lokacin girbi | 10% idan ruwan sama ne ke shayarwa, 5% idan da ban ruwa |
| Dabbobi masu kiwo a daji (raƙuma, shanu, tumaki) | Ee, bisa jadawali dalla-dalla | Ya bambanta |
Basussuka da haƙƙoƙi
Ana cire basussukan mutane daga dukiyar zakka kafin a duba nisabi.
A ra'ayin da aka dogara da shi, bashi ba ya hana zakka; malamai da yawa na zamani sun halatta cire abin da ya zo yanzu.
Ana cire basussuka daga kuɗi (zinariya, azurfa, kuɗi), ba daga amfanin gona ko dabbobi ba.
Ana cire basussuka daga dukan dukiyar zakka.
A bashin gida da kason biya na dogon lokaci, malamai da yawa na zamani suna cire kason watanni goma sha biyu masu zuwa kawai.
Mustahiƙai takwas
إِنَّمَا ٱلصَّدَقَٰتُ لِلْفُقَرَآءِ وَٱلْمَسَٰكِينِ وَٱلْعَٰمِلِينَ عَلَيْهَا وَٱلْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِى ٱلرِّقَابِ وَٱلْغَٰرِمِينَ وَفِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ
Sadaka ta fakirai ce kawai, da miskinai, da masu aikin karɓarta, da waɗanda ake rarrashin zukatansu, da 'yanta bayi, da masu bashi, da a hanyar Allah, da matafiyi.
Fakirai
الفُقَرَاء
Talakawan da ba su da komai ko kaɗan.
Miskinai
المَسَاكِين
Mabuƙatan da abin da suke samu bai isa buƙatunsu ba.
Masu aikin zakka
العَامِلِين
Waɗanda aka naɗa don karɓa da rabon zakka.
Waɗanda ake rarrashin zukatansu
المُؤَلَّفَة قُلُوبُهُم
Waɗanda ake jawo zukatansu ko ƙarfafa imaninsu.
Fir Riƙab
فِي الرِّقَاب
'Yanta waɗanda ke cikin bauta.
Masu bashi
الغَارِمِين
Waɗanda basussuka na halal suka yi musu nauyi.
Fi Sabilillah
فِي سَبِيلِ الله
A hanyar Allah.
Ibnus Sabil
ابْن السَّبِيل
Matafiyin da ya ƙare a hanya.
Iyayenka da kakanninka, 'ya'yanka da jikokinka, matarka ko mijinki (a yawancin mazhabobi), mawadata, da iyalan Annabi ﷺ (Banu Hashim).
Tambayoyi
Tambayoyin da aka fi yi
Zan iya biyan zakka a kashi-kashi cikin shekara?
Ee, za ka iya biya a gaba cikin shekara ka cika ragowar a ranar zakkarka.
Shin fansho na yana da zakka?
Idan za ka iya cire kuɗin, malamai da yawa suna ɗaukar shi a matsayin dukiyar zakka. Kuɗin da aka kulle suna da zakka idan an karɓe su.
Za a iya ba wanda ba Musulmi ba zakka?
Yawancin malamai sun taƙaita zakka ga Musulmai, sai rukunin waɗanda ake rarrashin zukatansu. Sadaka ta gaba ɗaya za a iya ba kowa.
Mene ne bambancin zakka da sadaka?
Zakka kaso ne na wajibi ƙayyadajje da mustahiƙai sanannu. Sadaka kowace kyauta ce ta son rai, kowane adadi, kowane lokaci.