Islomiy meros kalkulyatori الفرائض
Qurʼon va Sunnatga koʻra har bir merosxoʻrning ulushi, toʻrt ahli sunna mazhabining qoidalari bilan.
Qanday ishlaydi
Taqsimotdan oldin
Avval dafn xarajatlari, soʻng qarzlar, keyin merosxoʻr boʻlmaganlarga vasiyat (uchdan birgacha) toʻlanadi. Qolgani merosxoʻrlar oʻrtasida taqsimlanadi.
Belgilangan ulushlar va qoldiq
Belgilangan ulush egalari (ashobul-furuz) — masalan, turmush oʻrtogʻi, ota-ona va qizlar — avval oladi; qoldiq eng yaqin erkak qarindoshlarga (asaba) beriladi.
Avl va radd
Belgilangan ulushlar merosdan oshsa, hammasi mutanosib kamaytiriladi (avl). Yetmasa va asaba boʻlmasa, ortiqchasi turmush oʻrtogʻidan boshqa ulush egalariga qaytariladi (radd).
Qamrab olinmagan holatlar
Uzoq qarindoshlar (zavil-arhom), bedarak yoʻqolganlar, tugʻilmagan bola, bir vaqtda vafot etganlar va din farqi yoki qotillik sababli mahrum boʻlgan merosxoʻrlar masalasini olimga topshiring.
Koʻp beriladigan savollar
Natija har bir mamlakatda amal qiladimi?
Ulushlar Qurʼon, Sunnat va toʻrt mazhabga muvofiq va diniy jihatdan hamma joyda amal qiladi. Ammo Oʻzbekistonda meros Fuqarolik kodeksi bilan tartibga solinadi; islomiy taqsimotni vasiyatnoma yoki merosxoʻrlar kelishuvi orqali amalga oshirish mumkin. Notarius va malakali olim bilan maslahatlashing.
Nega oʻgʻil qizning ikki baravarini oladi?
Bu nisbatni Qurʼon belgilagan (Niso 4:11). Olimlar tushuntirishicha, erkak mahr, uy-joy va oila nafaqasining moddiy yukini koʻtaradi, ayolning ulushi esa toʻliq oʻziniki boʻladi.
Uchdan biridan koʻp vasiyat qilish mumkinmi?
Uchdan biridan ortiq vasiyat yoki merosxoʻrga qilingan vasiyat boshqa merosxoʻrlarning roziligini talab qiladi.
Qaysi mazhabni tanlash kerak?
Mamlakatingiz yoki oilangizda amal qilinadigan mazhabni — Oʻzbekistonda Hanafiy mazhabini. Mazhablar koʻp holatlarda bir xil va asosan bobo bilan aka-uka/opa-singillar, Mushtaraka masalasi va ota bor paytda ota tomondan buvi masalasida farq qiladi.