Haj va Umra

Kimga haj farz

• Musulmon, balogʻatga yetgan va aqli raso
• Safar qilish va amallarni bajarishga jismonan qodir
• Moddiy qodir: qarzlardan keyin safar xarajati va ortda qolgan qaramogʻidagilar taʼminoti
• Xavfsiz yoʻl
• Ayollar uchun: Hanafiy va Hanbaliy mazhablariga koʻra mahram yoki er; Shofeʼiy va Molikiy mazhablari farz haj uchun ishonchli guruh bilan safarga ruxsat beradi

Hajning uch turi

Chet eldan keladigan hojilar uchun tamattu' eng keng tarqalgan.

Miqot va ehrom

Besh miqot

Samolyotda safar qiluvchilar samolyot miqotdan oʻtayotganda ehromga kiradi; koʻpchilik samolyotga chiqishdan oldin ehrom kiyimini kiyib oladi.

Ehromga kirish

1. 1

   Tayyorgarlik

   Tirnoqlarni olish, keraksiz tuklarni ketkazish, gʻusl qilish. Erkaklar ehromdan oldin badanga atir surishi mumkin.

2. 2

   Ehrom kiyimi

   Erkaklar: ikki tikilmagan oq mato va toʻpiqni ochiq qoldiradigan shippak. Ayollar: odatiy yopiq kiyim, yuz pardasi (niqob) va qoʻlqopsiz.

3. 3

   Niyat va talbiya

   لَبَّيْكَ ٱللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ ٱلْحَمْدَ وَٱلنِّعْمَةَ لَكَ وَٱلْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ

   Labbayk Allahumma labbayk, labbayka la sharika laka labbayk, innal-hamda wan-ni'mata laka wal-mulk, la sharika lak

   Miqotda niyat qilib, talbiyani boshlang va uni koʻp takrorlang.

Ehromda man qilingan narsalar

• Soch yoki tirnoq olish
• Atir yoki xushboʻy narsalar ishlatish
• Erkaklar: tikilgan kiyim kiyish va boshni yopish
• Ayollar: yuzni niqob bilan yopish va qoʻlqop kiyish
• Quruqlik hayvonlarini ovlash
• Nikoh oʻqitish va er-xotin yaqinligi
• Janjal, behayolik va gunoh

Ruknlar va vojiblar

Haj kunma-kun

1. 8 Zulhijja

   Tarviya kuni — Mino

   Ehromga kiring (tamattu' qiluvchilar), Minoga boring va u yerda peshin, asr, shom, xufton va ertasi bomdodni oʻqing, toʻrt rakatlilarni qasr qilib.

2. 9 Zulhijja

   Arafa kuni

   Quyosh chiqqach Arafotga boring. Peshindan quyosh botguncha duo bilan turing — “Haj Arafadir.” Peshin va asrni jam qilib oʻqing. Quyosh botgach Muzdalifaga yoʻl oling.

3. 10-ga oʻtar kecha

   Muzdalifa

   Shom va xuftonni jam qilib oʻqing, ochiq osmon ostida dam oling, toshlar tering va yoʻlga chiqishdan oldin bomdod oʻqing.

4. 10 Zulhijja

   Qurbon kuni — Qurbon hayiti

   Aqaba jamarasiga yetti tosh oting, qurbonlik qiling, sochni oldiring yoki qisqartiring (ehromdan qisman chiqish), soʻng ziyorat tavofi va saʼy.

5. 11–12 Zulhijja

   Tashriq kunlari — Mino

   Minoda qoling va peshindan keyin uchala jamaraga yettitadan tosh oting, kichigidan kattasiga. 12-kuni quyosh botishidan oldin ketish mumkin.

6. 13 Zulhijja

   Soʻnggi tosh otish (ixtiyoriy)

   Qolganlar uchala jamaraga yana bir bor tosh otadi.

7. Ketishdan oldin

   Vido tavofi

   Makkadan ketishdan oldingi xayrlashuv tavofi (hayzli ayollar ozod).

Umra qanday ado etiladi

1. 1

   Miqotda ehrom

   Gʻusl, ehrom kiyimi, umra niyati va talbiya.

2. 2

   Tavof

   Hajarul-asvaddan boshlab Kaʼba atrofida soat strelkasiga teskari yetti aylanish. Erkaklar oʻng yelkani ochadi (iztiboʻ) va dastlabki uch aylanishda tez yuradi (ramal). Maqomi Ibrohim ortida ikki rakat oʻqing va zamzam iching.

3. 3

   Saʼy

   Safo va Marva orasida yetti marta yurish, Safodan boshlab Marvada tugatish, zikr va duo bilan.

4. 4

   Halq yoki taqsir

   Erkaklar sochni oldiradi (afzal) yoki qisqartiradi; ayollar barmoq uchi uzunligida kesadi. Umra tugaydi va ehrom cheklovlari olib tashlanadi.

Savollar