İçeriğe geç
Sunni Islam Rehberlik, ibadet araçları ve güvenilir kaynaklar

Beşinci şart

Hac ve Umre

Hac, Zilhicce ayında Mekke'yi ziyaret ibadetidir; bedenen ve malen gücü yeten her ergen Müslümana ömürde bir kez farzdır. Küçük hac olan umre yılın her zamanında yapılabilir.

Ömürde bir kez farz
1×
Zilhicce günü
8–13
Hac çeşidi
3
Mikat yeri
5

Kimlere hac farzdır

وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلْبَيْتِ مَنِ ٱسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا

Yoluna gücü yetenlerin Beytullah'ı haccetmesi, Allah'ın insanlar üzerindeki hakkıdır.
Ali 'Imran 3:97
  • Müslüman, ergen ve akıllı olmak
  • Yolculuğa ve menasike bedenen güç yetirmek
  • Malî güç: borçlar ödendikten sonra yol masrafı ve geride kalanların nafakası
  • Yol güvenliği
  • Kadınlar için: Hanefî ve Hanbelîlere göre mahrem veya eş; Şâfiî ve Mâlikîler farz hac için güvenilir bir toplulukla yolculuğa izin verir

Haccın üç çeşidi

ÇeşitAçıklamaKurban (hedy)
TemettuHac aylarında umre, ihramdan çıkma, sonra 8 Zilhicce'de hac için yeni ihramVacip
KıranTek ihramla bayram gününe kadar umre ve hac birlikteVacip
İfradTek ihramla yalnız hacVacip değil

Yurt dışından gelen hacılar arasında en yaygını temettu haccıdır.

Mikat ve ihram

Beş mikat yeri

MikatBugünkü adıGelenler
ZülhuleyfeEbyâr-ı AliMedine
CuhfeRâbiğ yakınıŞam, Mısır, Kuzey Afrika, Avrupa (Türkiye dahil)
Karnü'l-menâziles-Seylü'l-KebîrNecid, Taif, Körfez
Yelemlemes-Sa'diyyeYemen, Güney ve Doğu Asya
Zâtüırked-DarîbeIrak

Uçakla gelenler uçak mikat hizasına geldiğinde ihrama girer; birçoğu ihram elbisesini uçağa binmeden giyer.

İhrama girmek

  1. 1

    Hazırlık

    Tırnakları kesin, istenmeyen tüyleri temizleyin, gusül abdesti alın. Erkekler ihramdan önce bedenlerine koku sürebilir.

  2. 2

    İhram kıyafeti

    Erkek: dikişsiz iki beyaz örtü ve topukları açık bırakan terlik. Kadın: peçe ve eldiven olmadan normal tesettürlü kıyafeti.

  3. 3

    Niyet ve telbiye

    لَبَّيْكَ ٱللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ ٱلْحَمْدَ وَٱلنِّعْمَةَ لَكَ وَٱلْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ

    Labbayk Allahumma labbayk, labbayka la sharika laka labbayk, innal-hamda wan-ni'mata laka wal-mulk, la sharika lak

    Mikatta niyet edin ve telbiyeye başlayın, sıkça tekrarlayın.

İhram yasakları

  • Saç veya tırnak kesmek
  • Koku veya kokulu ürün kullanmak
  • Erkekler: dikişli elbise giymek ve başı örtmek
  • Kadınlar: yüzü peçeyle örtmek ve eldiven giymek
  • Kara hayvanı avlamak
  • Nikâh akdi ve cinsel ilişki
  • Tartışma, çirkin söz ve günah

Rükünler ve vacipler

Dört mezhepHaccın rükünleri
Hanafi

Arafat vakfesi ve ziyaret tavafı (ihram şarttır).

Shafi'i

İhram, Arafat, ziyaret tavafı, sa'y, tıraş ve bunların sırası.

Maliki

İhram, Arafat, ziyaret tavafı ve sa'y.

Hanbali

İhram, Arafat, ziyaret tavafı ve sa'y.

Bir vacibi terk etmek

Bir rüknü terk etmek haccı geçersiz kılar. Mikattan ihrama girmek, Müzdelife'de vakfe, şeytan taşlama veya veda tavafı gibi bir vacibi terk etmek ceza kurbanıyla (dem) telafi edilir.

Gün gün hac

  1. 8 Zilhicce

    Terviye günü — Mina

    (Temettu yapanlar) ihrama girin, Mina'ya gidin ve orada öğle, ikindi, akşam, yatsı ve ertesi sabah namazını kılın; dört rekâtlıları kısaltarak.

  2. 9 Zilhicce

    Arefe günü

    Güneş doğduktan sonra Arafat'a gidin. Zevalden güneş batıncaya kadar duayla vakfe yapın — “Hac Arafat'tır.” Öğle ve ikindiyi cem ederek kılın. Güneş batınca Müzdelife'ye hareket edin.

  3. 10'u gecesi

    Müzdelife

    Akşam ve yatsıyı cem ederek kılın, açık havada geceleyin, taş toplayın ve sabah namazından sonra yola çıkın.

  4. 10 Zilhicce

    Kurban Bayramı'nın ilk günü

    Akabe cemresine yedi taş atın, kurbanı kesin, tıraş olun (ilk tahallül), sonra ziyaret tavafını ve sa'yi yapın.

  5. 11–12 Zilhicce

    Teşrik günleri — Mina

    Mina'da kalın ve zevalden sonra üç cemreye de yedişer taş atın, küçükten büyüğe. 12'sinde güneş batmadan ayrılabilirsiniz.

  6. 13 Zilhicce

    Son taşlama (isteğe bağlı)

    Kalanlar üç cemreyi bir kez daha taşlar.

  7. Ayrılmadan önce

    Veda tavafı

    Mekke'den ayrılmadan önce yapılan veda tavafı (hayızlı kadınlar muaftır).

Umre nasıl yapılır

  1. 1

    Mikatta ihram

    Gusül, ihram kıyafeti, umre niyeti ve telbiye.

  2. 2

    Tavaf

    Hacerülesved'den başlayarak saat yönünün tersine Kâbe etrafında yedi şavt. Erkekler sağ omzu açar (ıztıbâ) ve ilk üç şavtta çalımlı yürür (remel). Makam-ı İbrahim'in arkasında iki rekât kılın ve zemzem için.

  3. 3

    Sa'y

    Safa ile Merve arasında, Safa'dan başlayıp Merve'de biten yedi şavt; zikir ve duayla.

  4. 4

    Tıraş (halk veya taksir)

    Erkekler başını tıraş eder (efdal) veya kısaltır; kadınlar parmak ucu kadar keser. Umre tamamlanır ve ihram yasakları sona erer.

Sorular

Sıkça sorulan sorular

Umre farz mıdır?

Şâfiî ve Hanbelîlere göre ömürde bir kez farzdır; Hanefî ve Mâlikîlere göre müekked sünnettir.

Başkası adına hac yapılabilir mi?

Evet, vefat etmiş veya sürekli aciz olan biri adına (bedel hac); vekilin önce kendi haccını yapmış olması şartıyla.

Hacca gitmeyenler Zilhicce'nin ilk on gününde ne yapmalı?

Salih amelleri, tekbiri ve zikri artırın, Arefe günü oruç tutun ve Kurban Bayramı'nda kurban kesin. Kurban kesmeye niyet edenler 1 Zilhicce'den itibaren saç ve tırnak kesmez.